Boşanmada velayet, çocuğun üstün yararına göre anne veya babadan birine verilir (TMK m.182). Kanunda anneye ya da babaya öncelik tanıyan bir kural yoktur. Hâkim; çocuğun yaşını, hangi ebeveynle bağının daha güçlü olduğunu, bakım ve eğitim düzenini ve uzman raporunu birlikte değerlendirir. Velayet verilmeyen ebeveynle çocuk arasında kişisel ilişki kurulur.
Velayet dosyalarında yaptığım işler
- Boşanma davasında velayet talebi
- Ortak velayet düzenlemesi
- Kişisel ilişki (görüş günleri) düzenlemesi
- Velayetin değiştirilmesi davası (TMK m.183)
- Kişisel ilişkinin kısıtlanması veya genişletilmesi
- Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesi
- Uluslararası çocuk kaçırma (Lahey Sözleşmesi) dosyaları
Velayet kime verilir?
Velayet, çocuğun üstün yararını daha iyi gözetecek ebeveyne verilir. Mahkemenin baktığı sorular somuttur: Çocuk bugüne kadar kimin bakımında büyüdü? Okula kim götürüyor, doktora kim götürüyor? Ebeveynin çalışma saatleri, kalacağı ev, yanında destek olacak aile büyükleri var mı? Ebeveynlerden biri çocuğu diğerine karşı kışkırtıyor mu?
Küçük yaştaki çocuklar için Yargıtay, zorunlu bir sebep yoksa anne bakım ve şefkatine daha çok ihtiyaç duyulduğunu kabul eder. Ancak bu bir karine değil, değerlendirmedir; annenin çocuğun güvenliğini tehlikeye atan bir durumu varsa velayet babaya verilir. Kusur ile velayet ayrı konulardır: Boşanmada kusurlu bulunan eş, iyi bir ebeveynse velayeti alabilir.
Sosyal inceleme raporu ve çocuğun dinlenmesi
Velayet tartışmalıysa mahkeme, adliyede görevli pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacıdan sosyal inceleme raporu ister. Uzman ebeveynlerle ve çocukla görüşür, gerekirse ev ziyareti yapar. Rapor hâkimi bağlamaz ama kararda ağırlığı büyüktür. Görüşmeye hazırlıksız gitmemek, çocuğun günlük düzenini, okulunu ve sağlık bilgilerini net anlatabilmek önemlidir.
İdrak çağındaki çocuğun görüşü de dinlenir (Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.12). Kanunda sabit bir yaş yoktur; uygulamada genellikle 8 yaş civarı ve üzerindeki çocuklar uzman eşliğinde dinlenir. Çocuğun isteği tek başına belirleyici değildir; çocuğun bir ebeveyn tarafından yönlendirildiği anlaşılırsa görüşü farklı değerlendirilir.
Ortak velayet mümkün mü?
Türk Medeni Kanunu boşanmada velayetin kural olarak bir ebeveyne verileceğini düzenler. Ancak Yargıtay, Türkiye’nin onayladığı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 7 No’lu Protokol’ün 5. maddesine dayanarak, ebeveynlerin birlikte istediği ve çocuğun yararına uygun olduğu durumlarda ortak velayete hükmedilebileceğini kabul etmektedir.
Ortak velayet çoğunlukla anlaşmalı boşanmada istenir. İşe yaraması için protokolde çocuğun nerede kalacağı, okul ve sağlık kararlarının nasıl alınacağı ve anlaşmazlık çıkarsa ne yapılacağı ayrıntılı yazılmalıdır. Ebeveynler arasında iletişim hiç yoksa mahkeme ortak velayeti çocuğun yararına bulmayabilir.
Kişisel ilişki (görüş günleri) nasıl düzenlenir?
Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn, çocukla uygun kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir (TMK m.323). Kararda günler ve saatler açıkça yazılır. Tipik bir düzenleme şöyledir: ayın birinci ve üçüncü hafta sonu cumartesi sabahından pazar akşamına kadar, dinî bayramların ikinci günleri, yarıyıl tatilinin bir haftası ve yaz tatilinde bir ay. Çocuk küçükse ilk dönemde yatılı olmayan, gündüz saatleriyle sınırlı görüşme belirlenebilir.
Kişisel ilişki çocuğun huzurunu bozuyorsa, ebeveyn bu hakkı çocuğun yararına aykırı kullanıyorsa ya da çocukla ilgilenmiyorsa mahkeme bu hakkı kısıtlayabilir veya kaldırabilir (TMK m.324). Büyükanne ve büyükbaba gibi yakınlarla da, çocuğun yararına olmak şartıyla kişisel ilişki kurulabilir (TMK m.325).
Çocuk teslim edilmezse ne olur?
Kişisel ilişki veya çocuk teslimi kararına uyulmaması hâlinde karar zorla yerine getirilebilir. Bu işlem, çocuğun zarar görmemesi için uzman eşliğinde yapılır. Karara muhalefet eden kişi hakkında ayrıca disiplin hapsi istenebilir (İİK m.341). Tekrarlanan engelleme, velayetin değiştirilmesi davasında da önemli bir delildir.
Velayet sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. Yeni olayların ortaya çıkması veya durumun önemli ölçüde değişmesi hâlinde hâkim, anne veya babanın istemi üzerine velayeti değiştirebilir (TMK m.183). Velayet sahibi ebeveynin çocuğun eğitimini ihmal etmesi, çocuğu diğer ebeveynle görüştürmemesi, çocuğun sağlığını veya güvenliğini tehlikeye atması bu kapsamdadır. Çocuğun büyüyüp diğer ebeveynin yanında kalmak istemesi de değerlendirilir.
Mersin’de velayet davası nerede görülür?
Velayet, kişisel ilişki ve velayetin değiştirilmesi davalarına aile mahkemesi bakar. Akdeniz, Mezitli, Toroslar ve Yenişehir’de oturanların davası Mersin Adliyesindeki aile mahkemelerinde görülür; Tarsus, Erdemli ve Silifke gibi kendi adliyesi olan ilçelerde o ilçenin mahkemesi bakar.
Velayet çoğu zaman boşanma davası içinde, çocuğun iştirak nafakası ile birlikte karara bağlanır. Sosyal inceleme raporunu aile mahkemesine bağlı uzmanlar hazırlar. Mersin’deki kararların istinaf incelemesini Adana Bölge Adliye Mahkemesi yapar.
Velayet davası masrafları ve avukatlık ücreti (2026)
Velayet, boşanma davası içinde ya da boşanmadan sonra açılan ayrı bir davayla (velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişki düzenlenmesi) istenir. 2026-2027 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre aile mahkemesinde takip edilen bir dava için asgari avukatlık ücreti 62.000 TL’dir (KDV hariç). Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesine muhalefetten doğan işler için tarifede 21.000 TL öngörülmüştür.
| Kalem | Tutar | Dayanak |
|---|---|---|
| Aile mahkemesinde dava takibi (asgari avukatlık ücreti) | 62.000 TL | AAÜT 2026-2027, İkinci Kısım İkinci Bölüm m.10 |
| Büroda sözlü danışma (ilk saat) | 5.500 TL | AAÜT, Birinci Kısım m.1 |
| Yazılı danışma (ilk saat) | 9.000 TL | AAÜT, Birinci Kısım m.3 |
| İstinaf, tek duruşmalı iş | 28.000 TL | AAÜT, İkinci Kısım İkinci Bölüm m.18/b |
| Başvurma harcı | 732 TL | 2026 harç tarifesi |
| Peşin karar ve ilam harcı (maktu) | 732 TL | 2026 harç tarifesi |
Sık sorulan sorular
Velayeti alan ebeveyn çocukla başka şehre taşınabilir mi?
Taşınabilir, ancak bu durum kişisel ilişkiyi zorlaştırıyorsa diğer ebeveyn kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesini veya koşullar elverirse velayetin değiştirilmesini isteyebilir.
Çocuğun görüşü kaç yaşında alınır?
Kanunda sabit bir yaş yoktur; çocuğun idrak çağında olması aranır. Uygulamada genellikle 8 yaş civarı ve üzerindeki çocukların görüşü uzman eşliğinde dinlenmektedir.
Çalışan anne velayeti kaybeder mi?
Hayır. Çalışmak tek başına velayet kaybı sebebi değildir. Mahkeme, çalışma saatlerinde çocuğun bakımının nasıl sağlanacağına bakar.
Velayet davası ne kadar sürer?
Boşanma davası içinde istenirse boşanma davasıyla birlikte sonuçlanır. Ayrı açılan velayet davalarında sosyal inceleme raporunun alınması süreyi belirleyen başlıca etkendir.
Dava sürerken çocuk kimde kalır?
Mahkeme dava süresince çocuğun kimin yanında kalacağına ve diğer ebeveynle görüşmesine geçici olarak karar verir (TMK m.169). Bu geçici karar, nihai velayet kararının da habercisi olabileceği için önemlidir.
Dayanaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.169, 182, 183, 323–325, 335–351
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.341
- Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m.12
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne Ek 7 No’lu Protokol m.5
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, Resmî Gazete 3.11.2026, sayı 33419
Büro: Yenişehir, Mersin
Büro Yenişehir'de, Güvenevler'deki Boss Point İş Merkezi'ndedir. Görüşme büroda ya da Mersin dışındaysanız görüntülü yapılır.
Boss Point İş Merkezi, Güvenevler, 1914. Sk. no:5 B Blok K:2 D:8, 33140 Yenişehir/MersinGoogle Haritalar'da yol tarifi →
Ön görüşme için telefonla arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosyanın sonucu kendi delil ve koşullarına göre değişir.