Boşanmada üç tür nafaka gündeme gelir: dava sürerken ödenen tedbir nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası ve boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eşe ödenen yoksulluk nafakası. Bunlara akrabalar arasındaki yardım nafakası eklenir. Kanunda "maaşın şu kadarı" diye sabit bir oran yoktur; hâkim ihtiyacı ve ödeyecek kişinin gücünü birlikte değerlendirir. Anayasa Mahkemesinin 2026’daki kararıyla yoksulluk nafakasının "süresiz" olması da değişiyor; aşağıda ne anlama geldiğini anlattım.
Nafaka dosyalarında yaptığım işler
- Tedbir nafakası talebi (TMK m.169)
- İştirak nafakası (TMK m.182)
- Yoksulluk nafakası (TMK m.175)
- Nafaka artırım ve azaltma davası (TMK m.176/4)
- Yoksulluk nafakasının kaldırılması (TMK m.176/3)
- Ergin çocuk için eğitim ve yardım nafakası
- Birikmiş nafakanın icra yoluyla tahsili ve tazyik hapsi şikâyeti
Nafaka türleri nelerdir?
Aile hukukunda dört tür nafaka karşınıza çıkar:
- Tedbir nafakası (TMK m.169): Boşanma davası açıldığı andan karar kesinleşene kadar, ihtiyaç sahibi eş ve çocuklar için ödenir. Kusur aranmaz; dava açılırken dilekçeyle istenir.
- İştirak nafakası (TMK m.182): Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmasıdır.
- Yoksulluk nafakası (TMK m.175): Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenir.
- Yardım nafakası (TMK m.364): Yardım edilmezse yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy ve kardeşler için istenir. Eğitimi süren ergin çocuğun nafakası bu kapsamda değerlendirilir (TMK m.328/2).
Tedbir ve yoksulluk nafakası çoğu zaman boşanma davası içinde istenir. İştirak nafakası ise çocuğun kiminle kalacağına bağlıdır; bu yüzden velayet talebiyle birlikte değerlendirilir.
Süresiz nafaka kalktı mı? (AYM kararı, 2026)
Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki "süresiz olarak" ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti (E.2025/156, K.2026/131). Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı ve iptal hükmü yayımdan dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.
Bu, yoksulluk nafakasının bugün kendiliğinden kalktığı anlamına gelmiyor. Dokuz aylık süre, Meclis’in nafakaya hangi sürenin ve hangi ölçütlerin uygulanacağını belirleyen yeni bir düzenleme yapması için verildi. Kasım 2026 itibarıyla bu konuda yasalaşmış bir düzenleme yok; kamuoyunda konuşulan süre sınırları henüz taslak düzeyinde.
Bugün nafaka ödeyen veya alan biri için pratik sonuç şudur: Kesinleşmiş nafaka kararları uygulanmaya devam eder. Kaldırma veya azaltma için mevcut kanundaki sebepler hâlâ geçerlidir ve dava açmak için yeni düzenlemeyi beklemek zorunlu değildir. Yeni kanun çıktığında mevcut nafakalara nasıl uygulanacağı da o kanunun geçiş hükümlerine bağlı olacak; bu sayfayı gelişmelere göre güncelliyorum.
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Hâkim nafaka miktarını tarafların gelirine, giderlerine, yaşına, sağlık durumuna ve evlilik süresince alışılmış yaşam düzeyine göre belirler. Ödeyecek kişinin maaş bordrosu, kira geliri, şirket hisseleri, banka hesapları ve tapu kayıtları mahkemece araştırılır. Gelirini gizleyen eşin yaşam tarzı (araç, harcamalar, sosyal medyada görünen yaşam) da değerlendirmeye girer.
İştirak nafakasında çocuğun ihtiyacı esas alınır: okul, servis, kurs, beslenme, giyim, sağlık ve barınma giderleri. Bu yüzden okul ücret makbuzu, kira sözleşmesi ve sağlık giderleri gibi belgeleri dosyaya baştan koymak miktarı doğrudan etkiler. İnternette dolaşan "maaşın yüzde şu kadarı" tabloları mahkemeyi bağlamaz.
Kararda nafakanın her yıl hangi oranda artacağı belirtilebilir; uygulamada TÜİK’in açıkladığı yıllık ÜFE veya TÜFE değişim oranı esas alınır. Kararda artış belirtilmemişse artış için ayrıca dava açmak gerekir.
Nafaka artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir mi?
Tarafların mali durumu değişirse ya da hakkaniyet gerektirirse nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir (TMK m.176/4). Örneğin çocuğun okula başlaması ve giderlerinin artması artırım sebebidir; ödeyen kişinin işini haklı bir sebeple kaybetmesi azaltma sebebi olabilir.
Yoksulluk nafakası alacaklının yeniden evlenmesiyle ya da taraflardan birinin ölümüyle kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun sona ermesi veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır (TMK m.176/3). Kaldırma davası açılmadıkça nafaka borcu işlemeye devam eder; "zaten evlendi" diyerek ödemeyi kendiliğinden kesmek icra takibine yol açabilir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
Nafaka kararı kesinleşmesi beklenmeden icraya konabilir. Ödenmeyen aylar için ilamlı icra takibi başlatılır; borçlunun maaşına, hesaplarına ve mallarına haciz uygulanabilir. Nafaka alacağı, maaş haczinde diğer alacaklardan önce gelir.
Ayrıca nafaka borcunu ödemeyen kişi, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsine çarptırılabilir (İİK m.344). Borç ödenince tazyik hapsi sona erer. Şikâyet, ödenmeyen nafakanın muaccel olmasından itibaren üç ay içinde yapılmalıdır.
Nafaka davası masrafları ve avukatlık ücreti (2026)
Nafaka davaları aile mahkemesinde görülür. 2026-2027 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre aile mahkemesinde takip edilen bir dava için asgari avukatlık ücreti 62.000 TL’dir (KDV hariç). Nafaka için başlatılan icra takipleri için tarifede 12.500 TL öngörülmüştür. Harç ve gider avansı dava açılırken yatırılır.
| Kalem | Tutar | Dayanak |
|---|---|---|
| Aile mahkemesinde dava takibi (asgari avukatlık ücreti) | 62.000 TL | AAÜT 2026-2027, İkinci Kısım İkinci Bölüm m.10 |
| Büroda sözlü danışma (ilk saat) | 5.500 TL | AAÜT, Birinci Kısım m.1 |
| Yazılı danışma (ilk saat) | 9.000 TL | AAÜT, Birinci Kısım m.3 |
| İstinaf, tek duruşmalı iş | 28.000 TL | AAÜT, İkinci Kısım İkinci Bölüm m.18/b |
| Başvurma harcı | 732 TL | 2026 harç tarifesi |
| Peşin karar ve ilam harcı (maktu) | 732 TL | 2026 harç tarifesi |
Sık sorulan sorular
Nafaka ne kadar süre ödenir?
İştirak nafakası kural olarak çocuk 18 yaşını doldurana kadar ödenir; eğitimi süren çocuk ayrıca nafaka isteyebilir. Yoksulluk nafakası için bugün kanunda süre sınırı yoktur; ancak Anayasa Mahkemesinin iptal kararı 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek ve yeni düzenleme süreyi belirleyecek.
Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?
Geliri boşanmayla birlikte onu yoksulluğa düşürmeyecek düzeydeyse alamaz. Belirleyici olan çalışıp çalışmamak değil, gelirin temel ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığıdır.
Erkek nafaka alabilir mi?
Evet. Kanun nafakayı cinsiyete göre değil, yoksulluk ve kusur durumuna göre düzenler. Şartları taşıyan erkek eş de yoksulluk nafakası isteyebilir.
Nafaka davası hangi mahkemede açılır?
Nafaka davalarına aile mahkemesi bakar. Mersin merkez ilçelerindeki dosyalar Mersin Adliyesindeki aile mahkemelerinde görülür.
Toplu nafaka nedir?
Yoksulluk nafakası aylık yerine bir defada toptan ödenebilir (TMK m.176/1). Bu, genellikle anlaşmalı boşanma protokolünde kararlaştırılır ve ileride artırım veya kaldırma tartışmasını ortadan kaldırır.
Dayanaklar
Büro: Yenişehir, Mersin
Büro Yenişehir'de, Güvenevler'deki Boss Point İş Merkezi'ndedir. Görüşme büroda ya da Mersin dışındaysanız görüntülü yapılır.
Boss Point İş Merkezi, Güvenevler, 1914. Sk. no:5 B Blok K:2 D:8, 33140 Yenişehir/MersinGoogle Haritalar'da yol tarifi →
Ön görüşme için telefonla arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Her dosyanın sonucu kendi delil ve koşullarına göre değişir.